Fort Lovrijenac: het fort van Dubrovnik op de rots

Fort Lovrijenac — het Sint-Laurentiusfort — staat in elke betekenis los van de muren van Dubrovnik. Het rijst op zijn eigen rots van 37 meter ten westen van de Pile-poort, gescheiden van de stad door een kleine baai, en deed eeuwenlang wat geen muursegment kon: voorkomen dat iemand de hoge grond innam om Dubrovnik vanuit het westen te beschieten. Vandaag is het de meest lonende omweg van twintig minuten in de stad, en met een ticket voor de stadsmuren heb je er al voor betaald.

Een fort gebouwd uit achterdocht — de productieve soort

Volgens de kronieken bouwden de Ragusanen hier in de 11e eeuw in allerijl het eerste fort, naar verluidt in slechts drie maanden, om de Venetianen vóór te zijn — Venetië was van plan op deze rots een eigen fort te bouwen en de stad van bovenaf te gijzelen. Het verhaal is misschien opgepoetst door lokale trots, maar de strategische logica is echt en zichtbaar: vanaf de borstweringen kijk je recht neer op de Pile-poort en de westelijke muren.

Het fort dat je vandaag beklimt is grotendeels 15e–16e-eeuws werk, hersteld na de aardbeving van 1667. De geometrie vertelt precies wie Dubrovnik vertrouwde: de muren richting zee en het westen zijn tot 12 meter dik, terwijl de muur richting de stad amper 60 centimeter meet. Zou een vreemde mogendheid het fort ooit innemen, dan kon het eigen geschut van de republiek dwars door de dunne kant heen; en geen commandant binnen kon het fort tegen de stad keren. Om dezelfde reden wisselde het garnizoen maandelijks. Boven de ingang vat het Latijnse motto het hele Ragusaanse project samen: Non bene pro toto libertas venditur auro — „Vrijheid is voor al het goud van de wereld niet te koop."

Wat je binnen ziet

• Drie terrassen met borstweringen met het beste beschikbare uitzicht op de stadsmuren — het panorama vanaf Lovrijenac is dat van de ansichtkaarten, want het is de enige hoge grond erbuiten.
• De paradebinnenplaats, een driehoekige ruimte met arcaden die elke zomer een van de sfeervolste theaterpodia van Europa wordt, wanneer het Zomerfestival van Dubrovnik hier traditiegetrouw Hamlet speelt — Elsinore aan de Adriatische Zee.
• De baai Kolorina beneden, het inhammetje tussen fort en muren waar zeekajakgroepen pauzeren — en waar de Blackwater Bay-scènes uit Game of Thrones zich afspeelden.
• De kapel van Sint-Laurentius en diverse kanonnen, cisternen en kazematten die het fort zelfvoorzienend maakten tijdens een beleg.

Game of Thrones: de Red Keep

Voor miljoenen kijkers is Lovrijenac simpelweg de Red Keep van King's Landing. Het fort was decor voor de voorbereidingen van de Purple Wedding, Tyrions toernooiscènes en veel van de zeewaartse burchtbeelden uit de vroege seizoenen. Het fotografeert het mooist vanaf de stadsmuren bij Bokar in de ochtend, en vanaf zijn eigen borstweringen richting de stad in de late middag. Echte fans combineren het bezoek met een tour langs de filmlocaties van King's Landing — de meeste doen de buitenkant van het fort en de Blackwater-baai aan.

Praktisch bezoeken

• Ticket: je ticket voor de stadsmuren omvat Lovrijenac — bewaar het en toon het bij de poort van het fort. Alleen het fort bezoeken kan ook, tegen een kleine losse entree volgens de officiële kassa, maar voor de meeste bezoekers is het combiticket de logische route.
• Erheen: verlaat de Pile-poort, ga westwaarts langs het haventje en volg de stenen trap de klif op — zo'n tien minuten treden. Er is geen toegang voor voertuigen.
• Wanneer: de openingstijden volgen het seizoensschema van de muren (zie openingstijden). De late middag geeft het mooiste licht op de stad; de ochtenden zijn het rustigst.
• Benodigde tijd: 30–45 minuten volstaat voor de terrassen en de binnenplaats zonder haast.
• Met kinderen: de borstweringen zijn hoog en degelijk, de binnenplaats is afgesloten en het piratenkasteelgehalte is hoog — een van de makkelijkste successen van Dubrovnik voor gezinnen.

Waarom de klim de moeite waard is

De stadsmuren tonen je Dubrovnik van binnenuit zijn eigen harnas. Lovrijenac is de enige plek die je het harnas zelf laat zien — de volledige boog van de westelijke muren, het ronde bastion van Bokar, de gracht en de ophaalbrug van Pile, precies zoals een aanvallende admiraal ze zou hebben gezien en er, in 450 jaar republiek, nooit voorbij is gekomen.